"Quảng Nam hay cãi" - thiệt không?

 

"Quảng Nam hay cãi" - thiệt không?
- Kỳ 2: Những "chiêu thức" cãi






TT - Về cơ bản người Quảng Nam nào cũng đắc thủ được công phu cãi; chỉ khác nhau ở chỗ thâm hậu hay hời hợt nhiều hay ít cãi lớn hay... cãi nho nhỏ.



Cãi nhỏ



Trên quốc lộ 1A đoạn qua huyện Điện Bàn có quán bún xương BL khá danh tiếng. Một ông cụ vào gọi tô bún xáo. Cô phục vụ bàn bưng tô bún ra ông cụ bảo: "Mi đem vào đổi tô khác. Tô ni nước không sôi". Cô gái vâng lời đem vào đổi tô khác bưng ra.

Ông cụ vẫn điềm nhiên: "Tô ni nước không sôi. Đổi tô khác cho tao". Đến nước này thì cô gái không chịu được nữa nói: "Răng ông nói nước không sôi? Nước sôi ào ào người ta mới đổ vào và bưng ra đây". Ông cụ vẫn điềm nhiên: "Mi nói nước sôi hả? Nước sôi răng mi đút được hai ngón tay cái khi bưng bún ra cho tao?".

Tôi may mắn chứng kiến được cảnh cãi lộn đó phì cười đến nỗi cục xương bò văng ra. Đôi mắt quan sát của ông cụ khá tinh tế nhìn một cái đã biết cô gái đút hai ngón tay vào tô bún. Chưa chắc là cô gái đã thật sự đút hai ngón tay vào nước nóng nhưng cách bưng tô bún của cô làm ông cụ bực mình.

Tôi nhắc cô gái: "Cháu nên để tô bún trên cái đĩa rồi bưng ra". Quả nhiên đến tô thứ ba thì ông cụ mới chịu ăn mặc dù nước có thể nguội ngắt.

Người Quảng Nam hay cãi thường có giả bộ như nghe lời của người khác nhưng... vẫn làm theo ý của mình và nói theo ý của mình. Cái gì họ thấy không đồng ý mặc dù đã được người khác quyết họ vẫn nói ngay ra.

Mới đây Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam xét xử phúc thẩm vụ phá rừng Khe Diên trong đó có bị cáo T.Đ.M. - nguyên hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Quế Sơn. Ông M. khai chính cấp trên của ông đã chỉ đạo ông làm như thế nhưng các vị cấp trên đó thì không ai ra tòa. Tòa tuyên phạt ông 12 tháng tù cho hưởng án treo. Án đã tuyên nhưng ông M. vẫn càm ràm: "Thưa quý tòa đây là một vụ án mà quạ ăn dưa bắt cò phơi nắng". Tòa chỉ còn biết cười.


Và cãi... lớn



Tích cực hơn người Quảng Nam hay cãi thẳng thừng không tuân lệnh cấp trên mặc dù họ biết hành động đó khiến họ có thể mất chức mất việc. Ai đã chứng kiến cuộc họp khẩn cấp tại UBND tỉnh Quảng Nam trong đêm lụt tháng 12-1999 mới khâm phục tính cứng rắn quả cảm của ông Lê Trí Tập chủ tịch ủy ban.

Ông Tập từng là kỹ sư thủy lợi tham gia xây dựng hồ Phú Ninh (nằm giữa thành phố Tam Kỳ và huyện Phú Ninh). Trong cơn lụt dữ dội năm 1999 nước nguồn Chiên Đàn tràn về và mưa tràn lai láng các mặt đập. Ông Tập ra lệnh cho 5.000 thanh niên xung kích bộ đội công an... lấy bao cát be bờ mặt đập đồng thời cho xả lũ theo đúng quy trình quyết giữ hồ Phú Ninh.

Đang lúc chiến đấu căng thẳng nhất thì các cán bộ trung ương đề nghị ông Tập ra lệnh phá một mặt đập cho nước thoát tự do để hồ Phú Ninh khỏi vỡ.

Ông Tập nói: "Ra lệnh nổ mìn để phá một mặt đập thì hàng mấy trăm nghìn mét khối nước sẽ tràn ngập Tam Kỳ; căn nhà mà chúng ta đang ngồi đây có thể lộn đi ba vòng; chúng ta cùng nhân dân Tam Kỳ Núi Thành Thăng Bình sẽ chết. Phá mặt đập cũng chết không phá thì đập vỡ cũng có thể chết. Vậy tôi cương quyết không ra lệnh phá mặt đập".

Cán bộ trung ương đề nghị ông Tập ra lệnh cho di dời dân rồi hãy phá mặt đập. Ông Tập cương quyết: "Bây giờ đã là 10 giờ đêm. Chúng tôi lấy đâu ra phương tiện thuyền bè để di dời mấy vạn dân? Mà ban đêm tối thui thế này liệu họ có chịu ra khỏi nhà cho chúng tôi di dời? Nước lên bốn bề làm sao lo chỗ ăn chỗ ngủ cho bà con? Di dời cũng chết không di dời cũng chết vậy tôi cương quyết không di dời".

Cuộc họp thật sự nổi sóng gió. Ông Lê Trí Tập đã đúng. Về khuya trời ngớt mưa; sáu mặt đập vẫn xả lũ theo đúng quy trình. Nước hạ xuống. Hồ Phú Ninh hiên ngang tồn tại. Bề ngoài ông Lê Trí Tập là con người hiền hòa rất dễ thân nhưng bên trong tinh thần và ý chí ông rất cứng rắn. Việc ông "cãi lệnh trên" không phá mặt đập bắt nguồn từ niềm tin nội tâm và tính "dám quyết dám chịu" của một thuyền trưởng trong giờ phút con tàu có thể đắm!



  Kỳ 3: Chiêu thức "trước cãi sau thương"







TT - Bạn là người đàn ông lần đầu tiên gặp và bày tỏ sự thân mật với một cô gái. Nếu là cô gái Hà Nội cô ta sẽ phản ứng khá dịu dàng: "Ấy chết anh buông tay em ra". Còn cô gái Huế sẽ phản ứng cực kỳ nhỏ nhẹ: "Tội nghiệp em em còn nhỏ mà". Còn cô gái Nam bộ có thể sẽ nói: "Coi chừng người ta thấy"...


Nhưng nếu đó là cô gái Quảng Nam cô sẽ phản ứng rất thô bạo: "Chớ ông làm cái chi rứa? Ông bỏ tay tui ra chưa?". Gặp trường hợp như vậy xin bạn đừng quê độ đừng sốc. Người Quảng Nam luôn trả lời bằng một câu hỏi mà. Xin hãy cứ bình tĩnh và tiến tới. Cho đến khi cô gái Quảng Nam nói với bạn: "Chu cái ông ni dễ thương kinh" thì có nghĩa là bạn đã thành công.

Đặc biệt người Quảng Nam thường trả lời câu hỏi của bạn bằng một câu hỏi ngược lại. Thí dụ bạn hỏi: "Đi một mình đến đây à?" người ta sẽ trả lời: "Một mình chớ mấy mình?" hoặc nghiêm trọng hơn: "Thấy một mình răng còn hỏi lui hỏi tới?".

Ở chừng mực nào đó người hay cãi giúp đối tượng có cơ hội tự nhìn lại mình. Tôi có một ông bạn có con thi đại học 14 năm trước đây. Môn toán của cháu không biết làm sao chỉ đạt điểm 2. Anh mang hồ sơ khiếu nại đến cho tôi coi và thuyết pháp đến... vài giờ rồi mới đi cãi.

Tôi nghĩ bụng chắc anh chẳng làm ra cái cơm cháo gì. Ấy vậy mà anh cãi hay đến nỗi người ta phải phúc khảo lại điểm toán cho thằng bé. Điểm phúc khảo đạt 8 điểm. Nó đậu hoành tráng. Tiếc là anh bận làm kinh tế không viết lại quyển Nghệ thuật cãi điểm thi cho... đời sau học tập. Tôi nghĩ các vị giám khảo phải cảm ơn anh bạn tôi.

Nếu hiểu cãi như một cách phản biện để tìm ra cái đúng thì việc cãi của người Quảng Nam thật sự rất hay. Người Quảng Nam biết cãi là ở một chừng mực nào đó thể hiện được dũng khí của mình. Ít nhất trước một sự kiện tình huống nào đó của cuộc đời người biết cãi cũng thể hiện được một thái độ sống.

Khi người ta lên tiếng cãi là người ta không vô cảm không hờ hững với đời. Nếu ta đi trên đường đời mà việc gì cũng tai ngơ mắt lấp không nghe không thấy không biết và không có ý kiến thì sống làm gì? Cãi là một cách chứng minh quyền bình đẳng. Anh ỷ anh ăn miếng ngon mặc áo veste ở nhà lầu đi xe đời mới mà nói bậy là tôi được quyền cãi chứ!

Tuy nhiên cũng có khía cạnh khác trong cái cãi này chẳng ai ghi lại thành nhật ký nhưng người Quảng Nam nhớ rất dai đặc biệt là những chuyện làm họ bực mình. Thế là họ đợi có dịp gặp nhau để... cãi. Dịp tốt nhất để cãi là đám giỗ. Trời ơi những chuyện thời "cố lũy cố lai" nào đó được dịp tuôn ra khiến chủ nhà mời đám giỗ lo cuống quýt sợ khách... ra quyền cước.

Viễn tổ của tộc Vũ Văn chúng tôi vốn người Thanh Hóa vào Quảng Nam khai khẩn vùng đất hạ du sông Thu lập làng từ trên năm thế kỷ trước. Làng ấy bây giờ là xã Duy Vinh huyện Duy Xuyên.

Theo các bậc trưởng thượng kể lại năm Thành Thái thứ 13 (1902) hai tộc Vũ Văn và Nguyễn Tấn tranh nhau cái tiền hiền. Ban đầu họ cãi nhau bằng miệng sau đó dùng tới gậy gộc giáo mác. Phụ nữ lo tiếp cơm nước đàn ông lo đánh nhau chỉ để giữ tấm bia tiền hiền đầu làng. May mắn sau đó có sắc phong của vua Thành Thái về công nhận Vũ Đức tộc đứng vai tiền hiền.

Mọi chuyện tạm yên nhưng các cụ vẫn ấm ức dặn trai gái hai tộc không được lấy nhau. Chuyện xảy ra năm 1902 mà tới năm 1959 trưởng tộc còn dặn dò con cháu. Rứa mới kinh!



 Kỳ cuối: Cãi vì dân sinh




Cánh đồng lúa Bình phú-Thăng bình

TT - Nguyên phó chủ tịch Quốc hội Mai Thúc Lân (quê ở huyện Điện Bàn Quảng Nam) cũng nổi tiếng về cãi. Lúc ông Lân làm bí thư tỉnh ủy - trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam trong một lần họp Quốc hội đoàn Quảng Nam được mời phát biểu trước ông Lân nói để các đoàn khác nói trước.



Lúc giải lao chủ tịch Quốc hội hỏi ông Lân: "Sao chủ tịch đoàn mời mà ông không chịu phát biểu?". Ông Lân mới trả lời: "Phải để cho các tỉnh nói trước sau đó Quảng Nam cãi thì mới ra luật được. Tôi nói rứa có đúng không?". Chủ tịch Quốc hội bật cười.


Cãi với tỉnh



Bí thư Thành ủy Hội An Nguyễn Sự là người nổi tiếng hay cãi tới cùng. Hồi ông làm chủ tịch UBND thị xã Hội An (trực thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng cũ) đã cãi nhau kịch liệt với lãnh đạo tỉnh và tuyên bố sẽ bỏ các cuộc họp quan trọng nếu tỉnh không chấp thuận cho nơi này được bán vé tham quan để trùng tu di tích cổ.

Thời điểm 1995-1996 phố cổ Hội An xuống cấp nghiêm trọng người dân lén phá nhà cổ xây nhà mới ngày càng nhiều. Muốn người dân không đập nhà cổ thì thị xã phải có tiền hỗ trợ bà con. Chủ trương "dựa vào di tích để nuôi di tích" ra đời. Sau nhiều lần bàn bạc tháng 8-1996 thị xã Hội An trình lên UBND tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng bản đề án bán vé tham quan phố cổ với giá 10.000 đồng/khách trong nước và 5 USD/khách nước ngoài.

Sự phản kháng quyết liệt nảy sinh từ các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành và tỉnh đã không đồng ý. Tại cuộc họp do tỉnh tổ chức ông Nguyễn Sự bỏ họp kéo bầu đoàn ra về. Những cuộc họp sau đó Hội An cũng không dự. Cuối cùng tỉnh nhượng bộ. Nhờ vậy nguồn thu từ bán vé tham quan mỗi năm lên đến gần 10 tỉ đồng. Thị xã hỗ trợ phù hợp 25-70% kinh phí trùng tu nhà cổ cho dân.


Cãi với... "quan"



Ông Sự hay cãi với cấp trên nhưng cho hay dân chúng cũng "cãi" với ông như cơm bữa. Ông nói: "Dân lúc nào mà không cãi vấn đề là khi mình làm mọi chuyện vì quyền lợi của họ họ sẽ tâm phục khẩu phục!".

Trong cơn lũ lịch sử năm 1999 trong lúc các xã khẩn cấp di dời dân tránh lũ thì có một bà cụ hơn 70 tuổi nhà ở sát sông tại thôn Vĩnh Thành xã Cẩm Nam kiên quyết không chịu ra khỏi nhà. Tình hình mỗi lúc một khẩn cấp cả thôn ai cũng đi riêng bà cụ này không chịu đi với lý do: "Tui là bà mẹ Việt Nam anh hùng. Xe tăng Mỹ tới ủi nhà súng đạn tụi hắn mở rốp rốp tui còn không sợ sợ chi ba cái nước lụt ni mà biểu tui đi. Tui không đi".

Trước tình thế này chính quyền xã Cẩm Nam cầu cứu ông Sự. Ông Sự cho canô chạy qua và ra lệnh: "Nếu bà không chịu đi thì tôi ra lệnh bắt giam. Nhà sắp trôi sông bà không chịu đi thì chết ai chịu". Lúc đó bà cụ mới nhẹ giọng: "Nếu chú Sự bắt thì tôi đi". Vừa mới đưa bà cụ ra khỏi nhà chừng 15 phút sau ngôi nhà kiên cố của cụ ụp xuống sông. Lúc ấy bà cụ mới quay qua khóc: "Tui già rồi lẩn thẩn mấy chú bỏ qua cho. Tui cảm ơn không có mấy chú cứu thì tui trôi sông rồi!".

Một chuyện khác hồi cơn bão số 6 năm 2007 tràn vào Quảng Nam - Đà Nẵng. Toàn bộ dân các xã ven biển của thị xã Hội An được di dời ngay trong đêm. Vậy mà có một ông già ở làng An Bàng xã Cẩm An đem tấm Huân chương Kháng chiến hạng 3 để ngay trên bàn thờ giữa nhà và tuyên bố với lãnh đạo xã: "Tui không đi đâu hết Mỹ mạnh rứa súng ống đầy mà còn sợ tui gió bão là cái thứ chi mà tui phải sợ. Mấy ông ngon làm chi đó làm tui không đi".

Thuyết phục không được cưỡng chế cũng không ăn thua vì ông già nằm ăn vạ không nhúc nhích. Tình hình mỗi lúc thêm căng xã nhờ ông Sự can thiệp. Lúc ông Sự xăm xăm bước vào nhà thấy ông già nằm quay lưng ra cửa ăn vạ bèn nói to: "Lính Mỹ sợ ông chớ gió bão sợ chi ông. Bão có nghe ông cãi đâu. Chừ ông có đi hay không?". Ông già ngoảnh mặt ra thấy ông Sự bèn hạ giọng: "Chú Sự hả chú nói rứa thì tui đi!".


"Kiện" cây hoa sữa



Trên đường Huỳnh Thúc Kháng thị xã Tam Kỳ những năm trước có đến hơn 300 cây hoa sữa được trồng ken dày. Để chung sống với mùi hoa sữa người dân sống dọc hai bên đường đành phải đeo khẩu trang suốt ngày hoặc đóng kín cửa nhà để tránh mùi thơm bất đắc dĩ mà họ phải gánh chịu mỗi khi trời trở gió heo may hoa sữa nở.

Các hộ dân nằm trên tuyến đường này không chịu nổi mùi hoa sữa nồng nặc nên bàn cách chặt bớt. Nhưng quy định của thị xã hễ ai đụng vào cây hoa sữa sẽ bị phạt rất nặng. Các hộ dân họp lại với nhau tìm cách đối phó với cây hoa sữa. Có người đưa ra ý phải viết đơn kể tội và "đi kiện" cây hoa sữa.

Trong lá đơn bà con mỗi người góp một ý. Người buôn bán thì bảo rằng buôn bán ế ẩm bởi khách không dám đến hết mùa hoa lại khổ vì mùa trái hoa sữa chín nở bung ra bay khắp nhà giống như lông chó đến bữa ăn phải đóng cửa vì sợ bay vô thức ăn. Người thì đưa ra chuyện nhà có người bị bệnh dị ứng với mùi hoa sữa phải tìm cách chuyển nhà. Nói chung cả một rừng lý do thảm não và đầy tính "dân sinh". Đơn gửi đi với lý lẽ rõ ràng chính quyền thị xã Tam Kỳ phải ra lệnh chặt bỏ bớt cây hoa sữa trên tuyến đường Huỳnh Thúc Kháng. Dân hỉ hả ra mặt!



KIM EM
(Theo Tuổi trẻ Online)

nguyenminhhuong

Ngoc Du says:
03/30 2010 at 19:17
Văn Long tặng Minh Hương bài thơ hay ơi là hay ở bên anh ấy đại khái là Minh Hương hơi thù dai ra anh Ngọc Du mà không rẽ sang Văn Long trong khi Văn Long đã chuẩn bị cỗ bàn to ơi là to.

Úi giời ôi lỗi đâu phải do em há anh Du ?Em mà biết anh VL sắm cỗ thì em cố chạy việt dã tìm bằng được nhà anh VL để ăn cỗ chứ....hu hu... đúng là đã không được ăn cỗ còn bị trách nữa hà...

Ngoc Du

gửi MInh Hương

Văn Long tặng Minh Hương bài thơ hay ơi là hay ở bên anh ấy đại khái là Minh Hương hơi thù dai ra anh Ngọc Du mà không rẽ sang Văn Long trong khi Văn Long đã chuẩn bị cỗ bàn to ơi là to.

nguyenminhhuong

Hoài Khánh says:
03/30 2010 at 01:30
HK sang thăm chị...

Dạo này nhà báo đã rảnh đưa vợ đi tham quan lễ hội... chưa há???
Cảm ơn em đã tặng giỏ "nhiều hoa" nhé !!

nguyenminhhuong

Hà Vân says:
03/29 2010 at Visit Hà Vân
Bài viết đọc thú vị Minh Hương à.

Người xứ Quảng hay cãi thế còn con dâu xứ Quảng thì sao? Theo kiểu Bù Trừ - hay kiểu Cộng hưởng đấy Mình Hương ơi?

Con dâu xứ Quảng thì suốt ngày "bị" nghe cãi thôi hà Cảm ơn Hà Vân đãghé thăm tệ xá. Bữa nọ ra HN mình cũng được anh DU nhắc tới HV nhiều. Nơi xứ người chúc bạn luôn vui tươi trẻ khỏe nhé!!!

Hoài Khánh

HK sang thăm chị...

http://i6.tagstat.com/tags1/02x/02x9GRDlH.gif

Hà Vân

Thăm Minh Hương

Bài viết đọc thú vị Minh Hương à.

Người xứ Quảng hay cãi thế còn con dâu xứ Quảng thì sao? Theo kiểu Bù Trừ - hay kiểu Cộng hưởng đấy Mình Hương ơi?

Chúc vui nhiều nhé

Thân
Hà Vân

nguyenminhhuong

Sữa đồng-xoài. says:
03/29 2010 at 09:37
.
chị thân quí ui vậy là mai mốt nếu có định cãi mí ai em phải hỏi xem : quê bạn ở đâu trước đã hehe
suadx ( chổ em cũng nhiều bà con người xứ Quãng lắm đó).

Suadx ơi ai cũng tiềm ẩn trong mình tính cách Cãi cả nhưng hễ gặp người suốt ngày "thích" cãi thì đúng là dân Quảng rồi đó nghen.

Sữa đồng-xoài.

chị thân quí ui vậy là mai mốt nếu có định cãi mí ai em phải hỏi xem : quê bạn ở đâu trước đã hehe
suadx ( chổ em cũng nhiều bà con người xứ Quãng lắm đó)

nguyenminhhuong

Ôi mấy người lên nhà Giang hả? cho tôi gửi lời chia buồn cùng gđ G nhé ngày xưa chúng tôi cùng học cùng chơi với nhau hai bác cũng rất quý tôi lần nào ra Bác hay vè nước ngày trước tôi cũng đến thăm các cụ.Cụ Ông đi mình không có nhà bây giờ cụ bà đi mình lại xa tít tắp...Hôm nọ tôi ra mà không kịp đi đâu hết...Thông cảm cho MH nha các cậu!!

Bạn học 8D cũ

Minh Hương ơi tụi mình đang ở nhà bà Giang mẹ bà ấy mới qua đời rồi mọi người nhắc tới MH đấy.Mong MH ra gặp nhau cho vui vẻ nhé.Chúc sức khỏe bây giờ mới biết nguồn gốc vì sao cậu hay tranh cãi thế...hà hà!!!!